Thần chú Phật Dược Sư: văn bản, ý nghĩa và cách trì tụng

Thần chú ngắn của Phật Dược Sư là một trong những thần chú được tụng nhiều nhất trong Phật giáo Tây Tạng. Giữa bộ kinh còn có một bản dài (dhāraṇī): Đức Thích Ca kể rằng Phật Dược Sư, khi nhập định, đã tuyên thuyết bài chú ấy từ ánh sáng phóng ra nơi đỉnh đầu, vì lợi ích của những ai niệm Ngài.

Văn bản

Tiếng Phạn: tadyathā oṃ bhaiṣajye bhaiṣajye mahābhaiṣajye bhaiṣajyarāja samudgate svāhā.

Theo cách phát âm Tây Tạng, người ta thường nghe: «Tayata om bekandze bekandze maha bekandze radza samudgate soha». Ở Nhật và Trung Quốc, người ta thường niệm danh hiệu Phật, hoặc bản phiên âm dhāraṇī bằng chữ Hán.

Từng chữ một

• tadyathā: «như vậy», công thức mở đầu thần chú.
• oṃ: âm tiết thiêng mở đầu.
• bhaiṣajye, bhaiṣajye: «thuốc, thuốc».
• mahābhaiṣajye: «đại dược».
• bhaiṣajyarāja samudgate: «vua của các phương thuốc, bậc cao vời» hoặc «đã hiện ra».
• svāhā: công thức kết thúc, «xin được như vậy».

Cách dịch chính xác vẫn còn bàn cãi: thần chú trước hết là những âm thanh được truyền lại, rồi mới là câu. Các vị thầy phân biệt nghĩa đen với điều mà việc tu tập muốn đánh thức.

Một phương thuốc cho tâm

Theo cách hiểu của Phật giáo, «phương thuốc» mà thần chú nhắc tới trước hết là thuốc chữa ba độc: tham, sân, si. Bệnh của thân là những khổ đau mà Đức Phật thừa nhận, nhưng thần chú không hứa chữa chúng. Xem bài về sức khỏe tinh thần.

Trong thực hành

Theo truyền thống, người ta tụng thần chú với chuỗi mala, quán tưởng vị Phật xanh, và hồi hướng buổi tụng cho lợi ích của mọi chúng sinh. Các vị thầy nhắc rằng đây là một thực hành tâm linh chứ không phải một liệu pháp. Để nghe thần chú, xem mục nhạc và thần chú; để học thực hành với một vị thầy, xem Dịch vụ. Diễn tiến một buổi tu được giải thích trong thực hành hằng ngày.

Đà-la-ni nằm ở đâu trong kinh

Trong bản Huyền Trang hiện nay (Đại Chánh tạng 450) và bản Nghĩa Tịnh (Đại Chánh tạng 451), đại đà-la-ni đứng sau mười hai đại nguyện và phần mô tả tịnh độ. Phật Thích-ca kể rằng Phật Dược Sư thấy chúng sinh khổ vì bệnh, liền nhập định “Trừ diệt nhất thiết chúng sinh khổ não”, từ nhục kế phóng đại quang minh và trong ánh sáng ấy nói đà-la-ni này. Bản Đạt-ma-cấp-đa xưa hơn (Đại Chánh tạng 449) không có đoạn này. Chữ Hán viết: 南無薄伽伐帝 鞞殺社窶嚕 薜瑠璃鉢喇婆喝囉闍也 怛陀揭多邪 阿囉喝帝 三藐三勃陀邪 怛姪陀 唵 鞞殺逝 鞞殺逝 鞞殺社 三沒揭帝 莎訶. Các chữ được chọn theo âm, để ghi lại cách đọc tiếng Phạn.

Ở Nhật Bản: ba độ dài, hai tông phái

Các chùa Nhật dùng nhiều câu chú cho Phật Dược Sư, thường chia làm ba độ dài.

• Tiểu chú: “On korokoro sendari matōgi sowaka”. Đây là câu được biết đến nhiều nhất ở Nhật, nhất là trong Chân Ngôn tông. Thường được xem là tương ứng với tiếng Phạn “oṃ huru huru caṇḍāli mātaṅgi svāhā”. Ý nghĩa chính xác còn tranh luận; có học giả cho rằng câu này có thể đã lẫn với thần chú của một vị khác.
• Trung chú: Thiên Thai tông đọc “On bisei zei bisei zei bisei ja sanborigyatei sowaka”, Chân Ngôn tông đọc “On baisei zei baisei zei baisei ja sanborigyatei sowaka”. Tương ứng với tiếng Phạn “oṃ bhaiṣajye bhaiṣajye bhaiṣajya-samudgate svāhā”, rất gần với thần chú ngắn của Tây Tạng.
• Đại chú: toàn bộ đà-la-ni trong kinh, từ “Namo bagyabatei” (Thiên Thai) hay “Nōbō bagyabatei” (Chân Ngôn) cho đến “sowaka”.

Khác biệt giữa Thiên Thai và Chân Ngôn chủ yếu ở cách đọc âm: bên này đọc “bisei”, bên kia đọc “baisei”. Cả hai cùng tụng một văn bản, mỗi bên giữ cách đọc của dòng truyền thừa mình. Ở núi Tỷ Duệ (Hiei), tổ đình Thiên Thai tông, Phật Dược Sư là bản tôn của Căn Bản Trung Đường.

Ở Trung Hoa, Việt Nam và Hàn Quốc

Chùa Trung Hoa thường tụng đà-la-ni này dưới tên “Dược Sư quán đảnh chân ngôn”, hoặc trong pháp hội Dược Sư niệm “Nam mô Tiêu Tai Diên Thọ Dược Sư Phật”. Ở Việt Nam, niệm “Nam mô Dược Sư Lưu Ly Quang Như Lai” rất phổ biến. Ở Hàn Quốc, các chùa niệm danh hiệu Phật Dược Sư (Yaksa Yeorae), và kinh bản tiếng Hàn cũng có đà-la-ni. Ở những nơi này, cùng nhau tụng trọn bộ kinh quan trọng không kém trì chú.

Thần chú ngắn, vừa và dài của Tây Tạng

Các tập nghi quỹ Tây Tạng cũng phân biệt nhiều câu chú. Câu ngắn bắt đầu bằng “tadyathā”; câu dài thêm lời đảnh lễ “namo bhagavate bhaiṣajyaguru…” ở phía trước. Cách viết khác nhau, như bekandze, bhekandze, bekanze, tùy ngôn ngữ của người viết. Không cách nào sai cả: tất cả đều ghi lại cùng một âm tiếng Phạn bhaiṣajye.

Nghe chùa tụng

Các đường dẫn dưới đây là bản thu âm, video miễn phí do chính các chùa công bố. Lapis không lưu trữ các tệp này.

• Chùa Yakushi-ji (Nara): video pháp hội chính thức, chư tăng tụng kinh, kể cả lễ Shuni-e Hanae-shiki.
• Tiểu chú Dược Sư do một chi hội Kōyasan Daishi Kyōkai tụng (Chân Ngôn tông).
• Thần chú ngắn do ni và tăng Sravasti Abbey tụng (tệp âm thanh).
• FPMT: thực hành Phật Dược Sư ngắn cùng chư tăng tu viện Kopan, bản thu miễn phí.

Đọc nguyên bản

• Kinh Dược Sư bản Huyền Trang (Đại Chánh tạng 450), CBETA.
• Kinh Bảy Phật Dược Sư bản Nghĩa Tịnh (Đại Chánh tạng 451), CBETA.
• Bản dịch tiếng Anh của 84000 cho bản Tây Tạng (Toh 504).

Thần chú hay đà-la-ni?

Hai từ này hay bị dùng lẫn. “Thần chú” (mantra) thường là câu ngắn, đọc đi đọc lại. “Đà-la-ni” (dhāraṇī, nghĩa đen là “tổng trì”) là câu dài hơn, thường nằm trong kinh, được xem là gìn giữ cốt lõi của giáo pháp. Trong truyền thống Dược Sư, thần chú ngắn của Tây Tạng tương ứng với phần cuối của đại đà-la-ni trong kinh.

Tụng bao nhiêu lần?

Người tu thường đếm bằng chuỗi 108 hạt. Có truyền thống tụng 7, 21 hay 108 lần ở cuối một thời khóa; có người tích lũy số lần trong nhiều tuần, nhiều tháng. Các con số này là thói quen chứ không phải quy định, và các vị thầy thường nhắc: sự chú tâm quan trọng hơn số lượng. Cách chọn chuỗi có trong bài về chuỗi hạt.

Nguồn

1. Wikipedia tiếng Nhật, 薬師如来 (thần chú Thiên Thai và Chân Ngôn)
2. Đại Chánh tạng 449 (Đạt-ma-cấp-đa) — CBETA

Xem toàn bộ danh mục

Trong danh mục : Nhạc, thần chú và ứng dụng

Lapis miễn phí và không có quảng cáo. Bạn có thể ủng hộ việc duy trì trang.