पुरातत्त्व र कला-इतिहास: दुनहुवाङ, नारा, प्रतिमाशास्त्र

ज्ञान

• दुनहुवाङको मोगाओ गुफा २२० को उत्तरी भित्तामा बोधिसत्त्व, सेनापति, दीप र नर्तकसहित सात उभिएका भैषज्यगुरु बुद्धको ठूलो चित्ररचना छ। चेनगुवान युगको सोह्रौँ वर्ष (६४२) का मसीका अभिलेखले चित्रको मिति देखाउँछन्; गुफा झाई परिवारको दान हो।

  स्रोतहरू 1 2 3

• मोगाओ गुफा १७ (बन्द गरिएको «पुस्तकालय गुफा») मा अरेल स्टाइनले भैषज्यगुरु बुद्धका रेसमी चित्र भेटे, जुन अहिले ब्रिटिश सङ्ग्रहालयमा छन्, जसमा ठूलो «भैषज्यगुरुको स्वर्ग» (1919,0101,0.32) र पात्र बोकेका बुद्धको एउटा चित्र (1919,0101,0.27, नवौँ शताब्दीको अन्त्य–दसौँको सुरु) पर्छन्।

  स्रोतहरू 4 5 6

• ठूलो «भैषज्यगुरुको स्वर्ग» मा भएका चिनियाँ र तिब्बती अभिलेखले यसलाई ८३६ को देखाउँछन्; International Dunhuang Programme का अनुसार यो पछि बनेको पनि हुन सक्छ।

  स्रोतहरू 6 4

• भैषज्यगुरु बुद्धका दुई ठूला भित्तेचित्र ग्वाङशेङ मठ (होङतोङ, शान्सी) बाट आएका हुन्: एउटा युआन कालको (लगभग १३१९), न्युयोर्कको मेट्रोपोलिटन म्युजियममा प्रदर्शनमा छ; अर्को मिङ कालको (लगभग १४७६), फिलाडेल्फियाको पेन म्युजियमको हो, जहाँ यसको संरक्षण भइरहेको छ र प्रदर्शनमा छैन।

  स्रोतहरू 7 8 9

• सम्राट तेन्मुले ६८० मा साम्राज्ञीको स्वास्थ्यलाभका लागि याकुशी-जी बनाउने प्रतिज्ञा गरे; करिब ७१८ मा मन्दिर फुजिवारा-क्योबाट नारा (हेइजो-क्यो) सारियो। यो युनेस्को सम्पदा «प्राचीन नाराका ऐतिहासिक स्मारक» को भाग हो।

  स्रोतहरू 10 11

• याकुशी-जीको स्वर्ण कक्षको सुनको जलप लगाइएको कांस्य त्रयी सातौँ शताब्दीको अन्त्यमा फुजिवारा-क्योमा ढालेर नारा ल्याइयो, कि ७१८ पछि नारामा नयाँ गरी ढालियो? यो जापानी कला-इतिहासको ठूलो बहसमध्ये एक हो; JAANUS ले यसको मिति «सातौँ शताब्दीको अन्त्य वा ७१८» दिन्छ।

  स्रोतहरू 12 13 10

• जापानमा याकुशीको विशेष चिह्न देब्रे हातको औषधि-पात्र हो; सूत्रहरूमा यसको वर्णन छैन, र सबैभन्दा पुराना जापानी प्रतिमालाई शाका (शाक्यमुनि) का प्रतिमाबाट छुट्याउन गाह्रो छ।

  स्रोतहरू 12

• तिब्बती र हिमाली कलामा उनी प्रायः नीलो वर्णका, बसेका, देब्रे हातमा पात्र र दाहिने हातमा हर्रोको हाँगो लिएका हुन्छन्।

  स्रोतहरू 14

स्रोतहरू

1. Dunhuang Academy (敦煌研究院), 莫高窟第220窟. www.dha.ac.cn
2. University of Washington Dunhuang Project, “Mogao Cave 220 Overview”. www.dunhuang.ds.lib.uw.edu
3. UNESCO World Heritage Centre, “Mogao Caves”. whc.unesco.org
4. British Museum, 1919,0101,0.32, Paradise of Bhaiṣajyaguru, ink and colour on silk, Cave 17, Dunhuang. www.britishmuseum.org
5. British Museum, 1919,0101,0.27, painting of Bhaiṣajyaguru holding a bowl, late 9th–early 10th century. www.britishmuseum.org
6. International Dunhuang Programme (British Library), “Shaping the Stein collection’s Dunhuang corpus (2)”. idp.bl.uk
7. The Metropolitan Museum of Art, “Buddha of Medicine Bhaishajyaguru (Yaoshi fo)”, 65.29.2. www.metmuseum.org
8. Penn Museum, “Mural Painting”, C688. collections.penn.museum
9. Penn Museum, “Preserving Buddhist Murals”. www.penn.museum
10. Yakushi-ji (official site), “Yakushiji Digital Picture Scroll”. www.yakushiji.or.jp
11. UNESCO World Heritage Centre, “Historic Monuments of Ancient Nara”. whc.unesco.org
12. JAANUS (Japanese Architecture and Art Net Users System), entry “Yakushi”. www.aisf.or.jp
13. CiNii Research, “On the creation and transfer of the Yakushi Triad at Yakushiji”. cir.nii.ac.jp
14. Raoul Birnbaum, The Healing Buddha, Shambhala, 1979 (rev. 1989). (पुस्तक)

लिङ्कहरू २०२६ अक्टोबर १५ मा जाँचिएका।

विषयहरू

• सूत्र र यसका संस्करणहरू: पाठको इतिहास
• उपचार-अनुष्ठानको मानवशास्त्र
• भैषज्यगुरु बुद्ध र तिब्बती चिकित्सा (ग्युशी)
• परिकल्पना र बहस: ग्रीस र भारत