Археологи ба урлагийн түүх: Дуньхуан, Нара, дүрслэл зүй

Мэдлэг

• Дуньхуаны Могаогийн 220-р агуйн хойд хананд бодисадва, жанжин, зул, бүжигчдийн хамт зогсож буй долоон Оточ Манлагийн том зураг бий. Жэньгуань оны 16-р жилийн (642) бэхээр бичсэн бичээс зургийн онг тогтоодог; агуйг Жай овгийнхон бүтээлгэсэн.

  Эх сурвалж 1 2 3

• Могаогийн 17-р агуйгаас (хаагдсан «номын сангийн агуй») Аурел Стейн Оточ Манлагийн торгон зургууд олсон бөгөөд одоо Британийн музейд хадгалагддаг; үүнд том «Бхайшажьягуругийн диваажин» (1919,0101,0.32) болон аяга барьсан бурханы зураг (1919,0101,0.27, IX зууны төгсгөл–X зууны эхэн) багтана.

  Эх сурвалж 4 5 6

• Том «Бхайшажьягуругийн диваажин» дээрх хятад, төвд бичээс үүнийг 836 онд хамааруулдаг; International Dunhuang Programme илүү хожуу бүтээгдсэн байж болохыг тэмдэглэдэг.

  Эх сурвалж 6 4

• Оточ Манла бурханы хоёр том ханын зураг Гуаншэн хийдээс (Хунтун, Шаньси) гаралтай: нэг нь Юань улсын үеийнх (1319 орчим) бөгөөд Нью-Йоркийн Метрополитен музейд дэлгэгдсэн; нөгөө нь Мин улсын үеийнх (1476 орчим) бөгөөд Филадельфийн Пенн музейд хадгалагдаж, сэргээн засварлагдаж байгаа тул дэлгэгдээгүй.

  Эх сурвалж 7 8 9

• Тэмү хаан 680 онд хатныхаа эдгэрэлтийн төлөө Якүши-жи сүмийг барихаар ерөөл тавьсан; 718 оны орчим сүмийг Фүживара-кёогоос Нара (Хэйжё-кё) руу шилжүүлсэн. Энэ нь ЮНЕСКО-гийн «Эртний Нарагийн түүхэн дурсгалууд» өвд багтдаг.

  Эх сурвалж 10 11

• Якүши-жийн Алтан танхимын алтадсан хүрэл гурвалыг VII зууны төгсгөлд Фүживара-кёод цутгаад Нара руу авчирсан уу, эсвэл 718 оноос хойш Нарад шинээр цутгасан уу? Энэ бол Японы урлагийн түүхийн томоохон маргааны нэг; JAANUS «VII зууны төгсгөл эсвэл 718» гэж тодорхойлдог.

  Эх сурвалж 12 13 10

• Японд Якүшигийн онцлог тэмдэг нь зүүн гартаа барьсан эмийн сав юм; судруудад үүнийг дүрслээгүй бөгөөд хамгийн эртний японы баримлыг Шака (Шагжмуни)-гийн баримлаас ялгахад бэрх.

  Эх сурвалж 12

• Төвд ба Гималайн урлагт тэрээр ихэвчлэн хөх өнгөтэй, сууж, зүүн гартаа аяга, баруун гартаа арура модны мөчир барьдаг.

  Эх сурвалж 14

Эх сурвалж

1. Dunhuang Academy (敦煌研究院), 莫高窟第220窟. www.dha.ac.cn
2. University of Washington Dunhuang Project, “Mogao Cave 220 Overview”. www.dunhuang.ds.lib.uw.edu
3. UNESCO World Heritage Centre, “Mogao Caves”. whc.unesco.org
4. British Museum, 1919,0101,0.32, Paradise of Bhaiṣajyaguru, ink and colour on silk, Cave 17, Dunhuang. www.britishmuseum.org
5. British Museum, 1919,0101,0.27, painting of Bhaiṣajyaguru holding a bowl, late 9th–early 10th century. www.britishmuseum.org
6. International Dunhuang Programme (British Library), “Shaping the Stein collection’s Dunhuang corpus (2)”. idp.bl.uk
7. The Metropolitan Museum of Art, “Buddha of Medicine Bhaishajyaguru (Yaoshi fo)”, 65.29.2. www.metmuseum.org
8. Penn Museum, “Mural Painting”, C688. collections.penn.museum
9. Penn Museum, “Preserving Buddhist Murals”. www.penn.museum
10. Yakushi-ji (official site), “Yakushiji Digital Picture Scroll”. www.yakushiji.or.jp
11. UNESCO World Heritage Centre, “Historic Monuments of Ancient Nara”. whc.unesco.org
12. JAANUS (Japanese Architecture and Art Net Users System), entry “Yakushi”. www.aisf.or.jp
13. CiNii Research, “On the creation and transfer of the Yakushi Triad at Yakushiji”. cir.nii.ac.jp
14. Raoul Birnbaum, The Healing Buddha, Shambhala, 1979 (rev. 1989). (ном)

Холбоосыг 2026 оны 10-р сарын 15-нд шалгасан.

Сэдвүүд

• Судар ба түүний хувилбарууд: эхийн түүх
• Эдгээх зан үйлийн антропологи
• Оточ Манла ба төвд анагаах ухаан (Жүд ши)
• Таамаглал ба маргаан: Грек ба Энэтхэг