Niên biểu Phật Dược Sư: 44 mốc từ bộ kinh đến hôm nay
Bốn mươi bốn mốc, từ những bản dịch kinh đầu tiên đến các bảo tàng ngày nay, mỗi mốc giải thích trong vài câu và có nguồn.
- IV
Bản tiếng Hán cổ nhất được cho là của Śrīmitra (thế kỷ IV). Nó là quyển 12 của Kinh Quán Đỉnh (Taishō T1331), một tập hợp các văn bản hộ trì.
Trong phần thuật ngữ: Kinh · Kangyur và Taishō (các tạng kinh)
- V–VI
Ở Gilgit (nay thuộc Pakistan), người ta chép các bản thảo tiếng Phạn, trong đó có kinh Phật Dược Sư. Đây là một trong những bản thảo Phật giáo cổ nhất được biết đến.
Trong phần thuật ngữ: Kinh
Xem ở đâu: National Archives of India
- 607
Thái tử Shōtoku lập chùa Hōryū-ji. Một dòng chữ trên tượng Yakushi bằng đồng ở Kim Đường ghi năm 607; các nhà sử học còn tranh luận về niên đại này.
Trong phần thuật ngữ: Yakushi Nyorai (tiếng Nhật)
Xem ở đâu: 法隆寺 Hōryū-ji
- 616
Đạt-ma-cấp-đa (Dharmagupta) dịch kinh sang tiếng Hán (Taishō T449). Đây là bản đầu tiên trong ba bản dịch kinh điển.
Trong phần thuật ngữ: Kinh
- 618–649
Ở Đôn Hoàng, hang 322 được vẽ một bức Phật Dược Sư, một trong những bức cổ nhất còn tại chỗ. Lapis dùng bức này trên trang Khám phá.
Trong phần thuật ngữ: Tịnh độ phương Đông
Xem ở đâu: 莫高窟 Mogao Caves
- 642
Trong hang 220 ở Đôn Hoàng, một bức bích họa lớn về Tịnh độ phương Đông mang niên đại tương ứng năm 642. Trong tranh có cung điện, hồ nước và dàn nhạc.
Trong phần thuật ngữ: Tịnh độ phương Đông
Xem ở đâu: 莫高窟 Mogao Caves
- 650
Nhà sư Huyền Trang, sau khi từ Ấn Độ trở về, dịch bản được đọc nhiều nhất (Taishō T450). Đây là bản được tụng nhiều nhất ở Đông Á.
Trong phần thuật ngữ: Kinh
- 680
Thiên hoàng Tenmu phát nguyện dựng một ngôi chùa để hoàng hậu đang bệnh được bình phục: đó là khởi đầu của Yakushi-ji. Chùa thành hình vào khoảng năm 688.
Trong phần thuật ngữ: Yakushi Nyorai (tiếng Nhật)
Xem ở đâu: 薬師寺 Yakushi-ji
- 707
Nghĩa Tịnh dịch một bản dài hơn, mô tả bảy vị Phật (Taishō T451). Đây là nguồn gốc của bảy vị Phật Dược Sư.
Trong phần thuật ngữ: Bảy vị Phật Dược Sư
- 718
Yakushi-ji được dời về kinh đô mới Heijō-kyō (Nara). Bộ ba tượng đồng ở chính điện được ngưỡng mộ như một kiệt tác của thời ấy.
Trong phần thuật ngữ: Nhật Quang và Nguyệt Quang
Xem ở đâu: 薬師寺 Yakushi-ji
- 747
Hoàng hậu Kōmyō lập chùa Shin-Yakushi-ji ở Nara, cầu cho Thiên hoàng Shōmu, người mắc bệnh mắt, được bình phục.
Trong phần thuật ngữ: Mười hai vị thần tướng
Xem ở đâu: 新薬師寺 Shin-Yakushi-ji
- VIII
Bộ tượng đất sét mười hai thần tướng ở Shin-Yakushi-ji được tạo tác; mười một tượng là nguyên bản và được xếp hạng bảo vật quốc gia.
Trong phần thuật ngữ: Mười hai vị thần tướng
Xem ở đâu: 新薬師寺 Shin-Yakushi-ji
- VIII–IX
Ở Hàn Quốc, thời Silla thống nhất, người ta đúc tượng Phật Dược Sư đứng bằng đồng mạ vàng của chùa Baengnyulsa. Nay tượng ở Bảo tàng Quốc gia Gyeongju.
Trong phần thuật ngữ: Yaksa yeorae (tiếng Hàn)
Xem ở đâu: 국립경주박물관 Gyeongju National Museum
- IX
Trên núi Palgong, gần Daegu, người ta tạc tượng Phật ngồi bằng đá Gatbawi. Ngày nay tượng được gọi là Phật Dược Sư, dù các nguồn cũ hơn gọi bằng tên khác.
Trong phần thuật ngữ: Yaksa yeorae (tiếng Hàn)
Xem ở đâu: 갓바위 Gatbawi
- IX
Kinh được Jinamitra, Dānaśīla và Yeshé Dé dịch sang tiếng Tạng; sau đó kinh được đưa vào Kangyur (Toh 504).
Trong phần thuật ngữ: Kangyur và Taishō (các tạng kinh)
- IX
Ở Kyoto, người ta tạc tượng Yakushi đứng bằng gỗ của chùa Jingo-ji (đầu thời Heian, bảo vật quốc gia). Tượng vẫn là tượng chính của chùa.
Trong phần thuật ngữ: Yakushi Nyorai (tiếng Nhật)
Xem ở đâu: 神護寺 Jingo-ji
- IX
Ở chùa Shōjō-ji, tỉnh Fukushima, người ta tạc một bộ ba Yakushi, nay là bảo vật quốc gia, một trong những tác phẩm cổ lớn của miền bắc Nhật Bản.
Trong phần thuật ngữ: Yakushi Nyorai (tiếng Nhật)
Xem ở đâu: 勝常寺 Shōjō-ji
- 907
Ở chùa Daigo-ji, theo lệnh Thiên hoàng Daigo, người ta dựng một điện cho bộ ba Yakushi.
Trong phần thuật ngữ: Hibutsu (tượng bí Phật)
Xem ở đâu: 醍醐寺 Daigo-ji
- 1051
Hino Sukenari cho tạc một tượng Yakushi ở chùa Hōkai-ji, Kyoto, và dựng điện thờ tượng; chùa được biết đến với tên Hino Yakushi.
Trong phần thuật ngữ: Yakushi Nyorai (tiếng Nhật)
Xem ở đâu: 法界寺 Hōkai-ji (Hino Yakushi)
- 1103
Các nhà điêu khắc Ensei và Chōen tạc tượng Yakushi bằng gỗ đàn hương của chùa Ninna-ji. Vầng hào quang của tượng có bảy vị Phật Dược Sư và hai vị Bồ Tát Nhật Quang, Nguyệt Quang.
Trong phần thuật ngữ: Bảy vị Phật Dược Sư · Hào quang và vầng sáng thân
Xem ở đâu: 仁和寺 Ninna-ji
- 1107
Một văn thư ghi rằng tượng Yakushi chính của chùa Jōruri-ji được dời sang một “điện phía tây”; tên chùa bắt nguồn từ cõi Tịnh độ của Phật Dược Sư.
Trong phần thuật ngữ: Tịnh độ phương Đông
Xem ở đâu: 浄瑠璃寺 Jōruri-ji
- XII
Yuthok Yönten Gönpo Trẻ biên soạn Tứ Bộ Y Điển, bộ luận y học Tây Tạng được trình bày như lời dạy của Phật Dược Sư.
Trong phần thuật ngữ: Tứ Bộ Y Điển
- XII–XIII
Ở Khara-Khoto, một thành của nước Tây Hạ, người ta vẽ các bức thangka Phật Dược Sư. Được tìm thấy năm 1909, nay chúng ở Bảo tàng Hermitage.
Trong phần thuật ngữ: Sangye Menla (tiếng Tạng) · Thangka
- 1319
Ở Sơn Tây, một bức bích họa lớn về Phật Dược Sư được vẽ ở chùa Quảng Thắng (khoảng năm 1319). Từ thế kỷ XX, bức tranh ở bảo tàng Met, New York.
Trong phần thuật ngữ: Yàoshī fó (tiếng Hán)
Xem ở đâu: 广胜寺 Guangsheng Temple · The Metropolitan Museum of Art
The Met, Buddha of Medicine Bhaishajyaguru (Yaoshi fo), 65.29.2
- 1528
Một trận hỏa hoạn thiêu rụi chính điện của Yakushi-ji. Bộ ba tượng đồng còn nguyên; chính điện mãi đến năm 1976 mới được dựng lại.
Trong phần thuật ngữ: Yakushi Nyorai (tiếng Nhật)
Xem ở đâu: 薬師寺 Yakushi-ji
- 1603
Ở chùa Tō-ji, Kyoto, Kim Đường được đặt một tượng Yakushi ngồi mới, với mười hai thần tướng quanh bệ.
Trong phần thuật ngữ: Mười hai vị thần tướng
Xem ở đâu: 東寺 Tō-ji
- 1687–1703
Dưới thời nhiếp chính Desi Sangye Gyatso, các bức tranh Lưu Ly Xanh được vẽ ở Lhasa; bức đầu tiên vẽ Phật Dược Sư.
Trong phần thuật ngữ: Lưu Ly Xanh
- 1696
Desi Sangye Gyatso lập một học viện y khoa trên đồi Chakpori, ở Lhasa.
Trong phần thuật ngữ: Tứ Bộ Y Điển
Xem ở đâu: ལྕགས་པོ་རི Chakpori
- 1725
Ở tu viện Kumbum (Thanh Hải), một học viện y khoa chuyên về y học Tây Tạng được mở.
Trong phần thuật ngữ: Tứ Bộ Y Điển
Xem ở đâu: 塔尔寺 Kumbum Monastery
- 1816
Ở datsan Aga (vùng Ngoại Baikal), người ta xây một điện thờ Manla, tức Phật Dược Sư.
Trong phần thuật ngữ: Otoch Manla (tiếng Mông Cổ, tiếng Buryat)
Xem ở đâu: Агинский дацан · Aginsky Datsan
- 1884
Datsan Aga mở một khoa y; các datsan Buryat trở nên nổi tiếng nhờ các trường của mình.
Trong phần thuật ngữ: Otoch Manla (tiếng Mông Cổ, tiếng Buryat)
Xem ở đâu: Агинский дацан · Aginsky Datsan
- 1900
Ở Đôn Hoàng, người ta phát hiện “hang kinh”: hàng chục nghìn bản thảo và tranh vẽ, trong đó có tranh Phật Dược Sư, về sau bị phân tán đến London, Paris và nhiều nơi khác.
Trong phần thuật ngữ: Tịnh độ phương Đông
Xem ở đâu: 莫高窟 Mogao Caves
- 1916
Đức Đạt-lai Lạt-ma thứ 13 lập Men-Tsee-Khang ở Lhasa, viện y học và chiêm tinh.
Trong phần thuật ngữ: Tứ Bộ Y Điển
Xem ở đâu: Men-Tsee-Khang
- 1924–1934
Ở Tokyo, Đại Chính tạng (Taishō) được xuất bản; quyển 14 chứa các bản dịch của kinh. Đây vẫn là ấn bản chuẩn.
Trong phần thuật ngữ: Kangyur và Taishō (các tạng kinh)
- 1931
Phát hiện các bản thảo Gilgit; nhiều bản nay ở Văn khố Quốc gia Ấn Độ, New Delhi.
Trong phần thuật ngữ: Kinh
Xem ở đâu: National Archives of India
- 1959
Học viện Chakpori ở Lhasa bị phá hủy trong cuộc nổi dậy.
Xem ở đâu: ལྕགས་པོ་རི Chakpori
- 1961
Men-Tsee-Khang được tái lập ở Dharamsala, Ấn Độ.
Xem ở đâu: Men-Tsee-Khang
- 1962
Tượng chùa Baengnyulsa được xếp hạng bảo vật quốc gia của Hàn Quốc.
Trong phần thuật ngữ: Yaksa yeorae (tiếng Hàn)
Xem ở đâu: 국립경주박물관 Gyeongju National Museum
- 1976
Chính điện của Yakushi-ji được dựng lại theo phong cách xưa để thờ bộ ba tượng đồng.
Trong phần thuật ngữ: Yakushi Nyorai (tiếng Nhật)
Xem ở đâu: 薬師寺 Yakushi-ji
- 1987
Các hang Mạc Cao ở Đôn Hoàng được UNESCO ghi vào danh sách Di sản Thế giới.
Trong phần thuật ngữ: Tịnh độ phương Đông
Xem ở đâu: 莫高窟 Mogao Caves
- 1989
Bốn mươi chín ngôi chùa thuộc bảy tỉnh miền tây Nhật Bản tạo thành tuyến hành hương Saigoku về Phật Dược Sư; Lapis đánh dấu chúng trên bản đồ.
Trong phần thuật ngữ: Yakushi Nyorai (tiếng Nhật)
- 1992
Ở chùa Donghwasa, gần Daegu, người ta tạc một tượng Phật Dược Sư lớn bằng đá: Tongil Yaksa Daebul.
Trong phần thuật ngữ: Yaksa yeorae (tiếng Hàn)
Xem ở đâu: 동화사 Donghwasa
- 1998
Yakushi-ji được UNESCO ghi danh trong quần thể “Di tích lịch sử cố đô Nara”.
Trong phần thuật ngữ: Yakushi Nyorai (tiếng Nhật)
Xem ở đâu: 薬師寺 Yakushi-ji
- 2024
Bảo tàng Rubin ở New York đóng cửa tòa nhà và tiếp tục hoạt động trên mạng và qua việc cho mượn hiện vật.
Trong phần thuật ngữ: Maṇḍala (mạn-đà-la)
Xem ở đâu: Rubin Museum of Art
Nguồn (29)
- Śrīmitra 帛尸梨蜜多羅, Taishō T21 n1331
- Wikipedia, Gilgit manuscripts
- Wikipedia, Hōryū-ji
- Dharmagupta 達摩笈多 (616), Taishō T14 n0449
- Wikipedia, Mogao Caves
- Xuanzang 玄奘 (650), Taishō T14 n0450
- Wikipedia, Yakushi-ji
- Yijing 義淨 (707), Taishō T14 n0451
- Wikipedia, Shin-Yakushi-ji
- Wikipedia, 경주 백률사 금동약사여래입상
- Wikipedia, 경산 팔공산 관봉 석조여래좌상
- 84000, The Detailed Account of the Previous Aspirations of the Blessed Bhaiṣajyaguruvaiḍūryaprabha (Toh 504)
- Wikipedia, 神護寺
- Wikipedia, 勝常寺
- Wikipedia, Daigo-ji
- Wikipedia, 法界寺
- Wikipedia, Ninna-ji
- Wikipedia, Jōruri-ji
- Wikipedia, Traditional Tibetan medicine
- Wikipedia, Khara-Khoto
- The Met, Buddha of Medicine Bhaishajyaguru (Yaoshi fo), 65.29.2
- Wikipedia, Tō-ji
- Wikipedia, Men-Tsee-Khang
- Wikipedia, Kumbum Monastery
- Wikipedia, Агинский дацан
- Wikipedia, Taishō Tripiṭaka
- Wikipedia, 西国薬師四十九霊場
- Wikipedia, 동화사
- Wikipedia, Rubin Museum of Himalayan Art
Nội dung do Lapis biên soạn, kiểm tra ngày 17 tháng 10 năm 2026. Nội dung lịch sử và văn hóa, không phải lời khuyên y tế.