Lapis ←

บทความ

พระกริ่ง: พระไภษัชยคุรุแบบไทยที่มีเม็ดกริ่งอยู่ภายใน

พระกริ่งคือพระพุทธรูปโลหะขนาดเล็กของไทย ที่ถือกันว่าเป็นรูปของพระไภษัชยคุรุ ลักษณะ ประวัติตั้งแต่พระกริ่งปวเรศถึงวัดสุทัศน์ และสิ่งที่ควรรู้ก่อนเช่าบูชา

หน้าบันหินทรายพระไภษัชยคุรุ ศิลปะลพบุรี (พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติรามคำแหง สุโขทัย)
หน้าบันหินทรายพระไภษัชยคุรุ ศิลปะลพบุรี (พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติรามคำแหง สุโขทัย) · 1101–1200 · Ramkhamhaeng National Museum · Gary Todd

ประเทศไทยนับถือพุทธศาสนาเถรวาท แต่มีรูปพระไภษัชยคุรุ ซึ่งเป็นพระพุทธเจ้าในฝ่ายมหายาน ในแบบของตนเอง นั่นคือ พระกริ่ง คำว่า "กริ่ง" มาจากเสียงดังกริ่ง ๆ เมื่อเขย่าองค์พระ บทความนี้อธิบายว่าพระกริ่งคืออะไร มาจากไหน และควรมองอย่างไรด้วยใจสงบ

พระพุทธรูปเล็กที่ถือหม้อยา

พระกริ่งเป็นพระพุทธรูปหล่อโลหะขนาดเล็ก ประทับนั่งบนฐานบัวคว่ำบัวหงาย ลักษณะที่พบบ่อยคือ พระหัตถ์ขวาแสดงปางมารวิชัย พระหัตถ์ซ้ายวางบนพระเพลา ถือหม้อยาหรือผลไม้ที่เป็นยา ภายในองค์พระมีเม็ดโลหะเล็ก ๆ ที่เรียกว่าเม็ดกริ่ง เมื่อเขย่าจะมีเสียง หลายองค์หล่อจากนวโลหะ คือโลหะเก้าชนิด ตามตำราโบราณ

ทำไมจึงเป็นพระไภษัชยคุรุ

สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ ทรงเขียนไว้ในหนังสือ ตำนานพุทธเจดีย์ ว่าพระกริ่งทุกองค์เป็นพระไภษัชยคุรุไวฑูรยประภาตถาคต แหล่งข้อมูลไทยยังโยงรูปแบบนี้กับต้นแบบที่เก่ากว่าจากทิเบต จีน และอาณาจักรเขมร ซึ่งพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 ทรงสร้างอโรคยศาลาถวายพระไภษัชยคุรุ ดูเพิ่มเติม อังกอร์: โรงพยาบาล 102 แห่ง

พระไภษัชยคุรุ · ทังกา · หิมาลัย · Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0 · Netelo

จากพระกริ่งปวเรศถึงวัดสุทัศน์

  • พระกริ่งปวเรศ: ถือกันว่าเป็นพระกริ่งรุ่นแรกที่สร้างในประเทศไทย สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาปวเรศวริยาลงกรณ์ แห่งวัดบวรนิเวศวิหาร โปรดให้สร้างขึ้นในคริสต์ศตวรรษที่ 19 องค์พระส่วนใหญ่เก็บรักษาไว้ในวัดพระศรีรัตนศาสดาราม จึงหายากมาก
  • วัดสุทัศน์: ต่อมา สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ (แพ ติสฺสเทโว) ซึ่งภายหลังเป็นสมเด็จพระสังฆราช ได้สร้างพระกริ่งหลายรุ่นที่วัดสุทัศน์ ซึ่งยังมีชื่อเสียงในหมู่นักสะสม
  • น้ำพระพุทธมนต์: ในรัชกาลที่ 5 มีการใช้พระกริ่งปวเรศทำน้ำพระพุทธมนต์ในพระราชพิธี

ความเชื่อ และสิ่งที่พูดได้

ผู้ศรัทธานำพระกริ่งแช่น้ำทำน้ำมนต์ พกติดตัวเวลาเดินทาง และบูชาไว้ที่บ้าน สิ่งเหล่านี้เป็นความเชื่อทางศาสนา และเราเล่าไว้ในฐานะความเชื่อ พระกริ่งไม่ได้รักษาโรค หากเจ็บป่วย ควรไปพบแพทย์

พระไภษัชยคุรุ · ทังกา · หิมาลัย · Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0 · Netelo

ก่อนเช่าบูชา

ตลาดพระเครื่องคึกคักมาก รุ่นที่มีชื่อเสียงมีราคาสูงมาก จึงมีของเลียนแบบมาก ชื่อ "ปวเรศ" หรือ "วัดสุทัศน์" อย่างเดียวพิสูจน์อะไรไม่ได้ ควรถามชื่อวัด ปีที่สร้าง และรุ่น และเช่าจากผู้ขายที่ติดต่อได้ หากต้องการเพียงพระพุทธรูปไว้บูชาบนหิ้งพระ พระที่หล่อใหม่และบอกไว้ชัดเจนก็เพียงพอ ดูเพิ่มเติม วิธีเลือกพระพุทธรูปพระไภษัชยคุรุ และ หมวดประเทศไทย ในแค็ตตาล็อก

แหล่งอ้างอิง

  1. วิกิพีเดีย "พระกริ่ง"
  2. วิกิพีเดีย "พระกริ่งปวเรศ"
  3. วิกิพีเดียภาษาอังกฤษ บทความเรื่องพระไภษัชยคุรุ ส่วนประเทศไทย
  4. วิกิพีเดียภาษาอังกฤษ บทความเรื่องพระเครื่องไทย

ดูแคตตาล็อกทั้งหมด

Lapis ใช้ได้ฟรีและไม่มีโฆษณา คุณสามารถสนับสนุนการดูแลเว็บไซต์ได้