นครวัด: กษัตริย์ผู้สร้างโรงพยาบาลหนึ่งร้อยสองแห่งภายใต้สายพระเนตรพระพุทธเจ้าหมอ

ในศตวรรษที่ 12 พระเจ้าชัยวรมันที่ 7 (ราว 1122–1218) ทรงทำให้ความกรุณาเป็นนโยบายของรัฐ ผลงานของพระองค์มีถนน ที่พักสำหรับนักเดินทาง และเหนือสิ่งอื่นใดคือเครือข่ายโรงพยาบาล ข้อความที่กล่าวถึงจารึกเป็นภาษาสันสกฤตบนศิลาจารึกใหญ่ของปราสาทตาพรหม ลงปี 1186

ศิลาจารึกกล่าวว่าอย่างไร

จารึกตาพรหม (K. 273) ระบุว่าพระมหากษัตริย์ทรงตั้งอโรคยศาลหนึ่งร้อยสองแห่ง แปลตรงตัวว่า "เรือนแห่งสุขภาพ" กระจายทั่วราชอาณาจักร จารึกลงรายละเอียดข้าวสาร เครื่องนุ่งห่ม เครื่องบูชา และวัตถุยาที่จัดสรรรายปี รวมทั้งบุคลากรประจำแต่ละแห่ง จารึกยังกล่าวถึงเทพผู้พิทักษ์ของแต่ละเรือน

พระพุทธเจ้าหมอผู้พิทักษ์

โรงพยาบาลทุกแห่งมีไภษัชยคุรุไวฑูรยประภา พระพุทธเจ้าหมอ เป็นเทพ ประทับพร้อมพระโพธิสัตว์สองพระองค์ คือสูรยไวโรจนะและจันทรไวโรจนะ ซึ่งสะท้อนพระโพธิสัตว์สุริยประภาและจันทรประภาในประเพณีจีนและญี่ปุ่น นี่เป็นหลักฐานเก่าแก่ที่สุดชิ้นหนึ่งของการนับถือพระพุทธเจ้าหมอโดยรัฐในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และเป็นหนึ่งในไม่กี่หลักฐานจากข้อความที่ชัดเจนของพระตรีเอกานุภาพนี้

นอกเหนือจากนครวัด

ศิลาจารึกอื่นยืนยันว่าโครงการดำเนินนอกเมืองหลวง ศิลาจารึกสายฝง ซึ่งพบในลาวปัจจุบัน ใกล้เวียงจันทน์ (K. 368) ใช้ถ้อยคำเดียวกับจารึกตาพรหมและให้ฉบับสำหรับโรงพยาบาลของภูมิภาค

สิ่งที่พูดได้และพูดไม่ได้

• ทราบว่ากษัตริย์ทรงตั้งเครือข่ายโรงพยาบาล และมีการนับถือพระพุทธเจ้าหมอผูกพันอยู่
• ทราบน้อยกว่าว่าโรงพยาบาลเหล่านี้ดำเนินงานจริงอย่างไร ไม่มีทะเบียนผู้ป่วยหรือคำบรรยายทางการแพทย์ที่แม่นยำ
• ซากอาคารบางแห่งถูกระบุในภาคสนามแล้ว แต่ส่วนใหญ่สูญหายไป

ไปให้ไกลกว่านี้

เพื่อวางนครวัดในการเดินทางของความเชื่อ อ่าน จากอินเดียสู่เวียดนาม

ข้อที่ยังไม่แน่ชัด

จำนวนหนึ่งร้อยสองแห่งเป็นตัวเลขของศิลาจารึก ไม่ทราบว่าเปิดดำเนินการจริงกี่แห่ง

ในประเทศไทย พระไภษัชยคุรุยังปรากฏในพระพุทธรูปโลหะขนาดเล็ก ดู พระกริ่ง

แหล่งอ้างอิง

1. จารึกตาพรหม K. 273 (แปลโดยจอร์จ เซเดส์, 1906)
2. จารึกสายฝง K. 368
3. Wikipedia, "Arogayasala"
4. Angkor Database, "Bhaisajyaguru and Tantric Medicine in Jayavarman VII Hospitals"

ดูแคตตาล็อกทั้งหมด

Lapis ใช้ได้ฟรีและไม่มีโฆษณา คุณสามารถสนับสนุนการดูแลเว็บไซต์ได้